• Adana
  • Ankara
  • İstanbul
  • 15 Ekim 2018
  • 18:59
 
Tarihi Yeni Han mezbeleliğe döndü

Adana’nın en önemli tarihi dokuları arasında yer alan ve asırlara meydan okuyan Kazancılar Çarşısı ile Büyük Saat çevresi, yok olma tehlikesiyle karşı karşıya.

Halil BİLEK ÖZEL HABER

HARABEYE DÖNÜŞTÜLER

Asırlara meydan okuyan ve Adana’nın kalbi konumundaki Büyük Saat çevresindeki tarihi yapılar, yetkililerin sorumsuzluğu ve duyarsızlığına yenik düşüyor. Bugüne kadar onlarca deprem doğal afet karşısında dimdik ayakta duran han, konak ve sivil mimari örneklerinden oluşan tescilli yapılar yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. İlgisizlikten ve bakımsızlıktan harabeye dönüşen bu yapılar, madde bağımlılar tarafından işgal edilmiş bir durumda.

 

TARİH KATLİAMI

Göz göre göre yok olan tarihi yapılar arasında yaklaşık 600 yıllık bir geçmişi bulunan Yeni Han da bulunuyor. Yeni Han ve bölgede bulunan tarihi yapılar, Ramazanoğulları Beyliği döneminde en ufak bir hasar meydana geldiğinde koruma altına alınarak anında onarılırken günümüzde ise kaderlerine terk edilmiş durumda. Bölgede bir tarih katliamı yaşandığını savunan vatandaşlar, Büyük Saat çevresinin kurtarılması için yetkililerin zaman geçirilmeden harekete geçmesi gerektiğini söylüyor.

 

SAHİPSİZ KALDI

Yerli ve yabancı turistler tarafından büyük ilgi gören tarihi binaların turizme kazandırılması gerekirken suçluların barındığı mekanlar haline geldiğini vurgulayan vatandaşlar, tarihi bölgenin sahipsiz olduğunu belirtiyorlar. Her şehrin sahip olmak istediği tarihi dokunun insan eliyle yok edildiğini ifade eden vatandaşlar, “İnsanların gezip dolaşması gereken bu yerler korku salıyor. Hava karardıktan sonra insanlar sokaklarda yürüyemez hale geldi” dedi.

 

LEFKOŞE’DEKİ BÜYÜK HAN

Yeni Han ile aynı yüzyılda yapılan Lefkoşe’deki Büyük Han’ın aynı özelliklere sahip olduğunu belirten bölge esnafı, “Büyük Han aslına uygun olarak restore edilerek turizme kazandırılırken Adana’daki Yeni Han mezbeleliğe dönüştü. Neden Kıbrıs bunu başarıyor da Adana başaramıyor? Yeni Han, Adana’nın en önemli tarihi değerlerindendir. Üstü otel olarak kullanılıyor alt katlarında ise çeşitli dükkanlar vardı. Bu tarihi hanın kurtarılması lazım” diye konuştu

 

KUTU 1

YENİ HAN: Ramazanoğlu Mehmet Paşa tarafından 1530 yılında yaptırılan Yeni han, artık tarihsel kimliğinden uzaklaşmış bir durumda. Hanın alt katında çeşitli işyerleri faaliyet gösterirken depo olarak kullanılan üst katlar tam bir harabe.

Batı tarafındaki özgün girişinin üzerinde kitabesi bulunmaktadır.  Zaman içindeki ahşap ve betonarme ilavelerle mimari özelliği bozulan yapının alt kısımlarındaki taş duvarların bir bölümü halen görülmektedir.

 

KUTU 2

ADANA BEDESTENİ VE ARASTA

16.yy yapısıdır. Ramazanoğlu Vakfıyeleri’nde bu çarşı "Sekiz kapılı Çarşı" olarak geçmektedir.Hicri 954 tarihli Vakfiyede "...Çarşı içerisinde 65 dükkan ile 4 peyke vardır.Bu peykelerin birincisinde pirinç,yağ,bal,pekmez vs. ;ikincisinde un,üçüncüsünde incir,kuru üzüm;dördüncüsünde buğday,arpa,vs. satılmaktadır.Pazar yeri sakinleri için 300 sofa (sergi yeri) ve hayvan alım satımı için boş arazi vardır.Bunların hepsi surla çevrilmiş olup sekiz kapısı vardır..."ifadesi yer almaktadır.

Faroqhi (1994) "Osmanlıda Kentler ve Kentliler" adlı eserinde “Dikkat çekici boyutlardaki bir diğer hanlar kompleksine Adana'da rastlanmıştır” derken Ramazanoğulları Çarşısı'ndan bahsetmektedir. "Bu hanlar kompleksini çevreleyen surda sekiz tane kapı olması duvarın içinde oldukça büyük bir ticaret merkezi bulunduğunu göstermektedir" diyerek çarşının boyut ve kapsam açısından büyüklüğünü göstermektedir. Ramazanoğulları Çarşısı sadece dükkanlardan oluşan bir bütün değildir, Ramazanoğulları’nın vakıf eserlerinden oluşan dokunun ve Ulu Cami Külliyesi'nin bir parçası olduğu kabul edilir.


Yorumlar (1)